De betekenis van een af'(x)geleide vlinder …

Ik kan het niet opbrengen om een onderwerp tot in de haarvaten uit te diepen. De wereld heeft gewoonweg teveel interessants te bieden om te proeven en ervaren om lang te blijven hangen bij ‘hetzelfde’. Ik heb regelmatig nieuwe voeding nodig voor mijn ziel.

Deze eigenschap maakt me wel ongeschikt om bijvoorbeeld jarenlang onderzoek te doen naar het gedrag van virus a in omstandigheid b. Ik ben daardoor niet in staat om de wereld te helpen met het vinden van oplossingen voor zeer complexe problemen vrees ik. Waar brengt dat gevlinder me dan uiteindelijk naar toe? Zonder gefixeerd einddoel, weinig wetend van veel. Is het een vorm van egoïsme dat ik zo ben? Kan ik als vlinder wel impact maken en betekenisvol zijn?

Doelgericht of afgeleid?

De podcast van HBR IdeaCast “how to be less distracted at work – and in life” leek me in dit kader interessant om naar te luisteren. Hoe kan ik leren omgaan met de verleidingen van aldoor nieuwe ervaringen? De podcast begon gelijk goed, namelijk met de vraag wat het tegenovergestelde is van afleiding.
Alhoewel ik geneigd ben om te denken dat dat focus is, blijkt het in feite (aan)trekking te zijn. Wat een heerlijk niet complex, inzichtgevend antwoord. In plaats van je te concentreren op het elimineren van afleiders (op de een of andere manier zijn er altijd weer nieuwe) ga je je dus richten op aantrekkers. Ergens naartoe gaan in plaats van er vanaf willen, dat geeft al gelijk een gevoel van opwinding. Helaas lost dit nog niet alles op voor mij. Er zijn te veel aantrekkers denk ik. 

Aantrekkers

De wetenschap houdt zich ook bezig met aantrekkers. Ik lees dat een aantrekker in de systeemtheorie iets is waar een dynamisch systeem in de loop van de tijd naartoe beweegt en daar vervolgens blijft. Dit soort theorieën en onderzoeken gaan eigenlijk over voorspelbaarheid en controle. En onderzoek naar voorspelbaarheid van gedrag van dynamische systemen hebben een directe relatie met de chaostheorie.

Op de een of andere manier resoneert dat wel, chaostheorie. Ik vind mezelf wel een beetje een chaoot namelijk. Iets waar ik me vroeger voor schaamde. Ik bestempelde het als iets negatiefs. Maar tegenwoordig weet ik dat er zonder die chaos geen creativiteit is voor mij.

Vreemde aantrekkers veroorzaken chaos

De systemen die men in de chaostheorie onder de loep neemt, hebben dus niets van keurig, voorspelbaar gedrag. Wetenschappers voerden bij gebrek aan een betere uitdrukking, de term “vreemde aantrekker” in. In 1963 publiceert Edward Lorenz een artikel waarin hij zijn conclusie deelt dat er veranderlijke systemen zijn die op een totaal onvoorspelbare manier reageren op minieme veranderingen en daar kan je een rekenkundig model op los laten. Een visuele weergave daarvan ziet er dan als volgt uit:  

Lorenz-attractor ook wel: de vlinder van Lorenz

En zeg nu zelf…

Impact maken en betekenis geven

Het is geen toeval, een zeer krachtig symbool van chaos is de vleugelslag van een vlinder in Brazilië die een tornado in Texas veroorzaakt: the butterfly effect! Het zegt dat een verandering op de kleinst mogelijke schaal een onvoorspelbaar groot effect heeft. In de video helemaal onderaan deze blog wordt dat prachtig uitgelegd.

Dat zegt dus ook dat alles wat je doet gevolgen heeft wat weer naadloos aansluit op het gedachtengoed dat alles bestaat bij de gratie van alles. “Het onderling afhankelijke bestaan van al het bestaande”. Een van de basisbeginselen van het Boeddhisme.

Kees Klomp vertelt in een interview met Thijs Lindhout over een lezing waar een Boeddhistische leraar een bloem omhoog hield en vroeg aan het publiek wat ze zagen. De mensen antwoordden dat ze een rode bloem zagen, en ook een steeltje en bloemblaadjes. Nadat het een tijdje stil bleef vroeg de monnik: “Zien jullie ook het zaadje waaruit de bloem ontstaan is, en het regenwater dat het zaadje nodig had om te ontkiemen?” En kan je de zon zien, de aarde, de mineralen en de wind die nodig waren om ervoor te zorgen dat deze bloem kon ontstaan? Dus we bestaan bij de gratie van dingen die konden zorgen voor ons ontstaan.

Conclusie

Alles wat wij doen heeft dus gevolgen. Iedereen geeft dus ook betekenis. Alhoewel je het nooit echt zult weten is de vraag die dan resteert: welke betekenis geef jij? 

DYviEoRVAAEBriX (2)

 

 

Super menselijke zintuigen, we verleggen de lat…

Ik zag het creatieve experiment van Canon (zie filmpje hieronder) waarin drie fotografen ieder een gerecht voorgeschoteld krijgen. Ze mogen het gerecht niet zien en weten niet welke ingrediënten er in zitten. De opdracht is om op basis van hun overige zintuigen een beeld te creëren geïnspireerd op dit gerecht. Hoe zet je je zintuigen in?

Hardop denkend ga ik ervan uit dat dat erg verschilt per persoon. Je stelt je toch het meeste af op wat je bewust of onbewust nodig hebt. Eén van de deelnemers zegt achteraf dat ze van een lepel vol eten ontzettend veel informatie kreeg. Dit beperkte zich niet tot haar tong, ze zette haar denkprocessen in gang. 

Ruiken en zien via je tong?

Dit doet me denken aan een onderzoek van een vriend van mij gericht op technologische ontwikkelingen op het gebied van de versterking van zintuigen – ‘enhancing senses’. Deze ontwikkelingen richten zich onder meer op het creëren van neurale interfaces geïntegreerd in ons neurologische systeem. Dit betekent dat er een directe connectie wordt gemaakt tussen de zintuiglijke beleving en de verwerking daarvan door je hersenen (cortex). Dat in tegenstelling tot een externe interface/ machine die de beleving ‘interpreteert’ (tussenstap). Wat nu blijkt is dat je tong uitermate geschikt is voor die directe ‘aansluiting’ op je hersenen. Zie dit filmpje van BrainPort waarin ze hun innovatieve apparaat toelichten waarmee blinde mensen kunnen ‘zien’ via hun tong. 

Rond de helft van deze eeuw kunnen we onze zintuigen voor een belangrijk deel versterken gelooft een flink aantal experts. Dat betekent dat we dan veel beter kunnen zien, ruiken, voelen, horen en/of proeven dan we nu kunnen. Verbeterde mensen zijn we dan, zogenaamde ‘enhanced humans’. Dat roept natuurlijk de discussie op of het feitelijk een verbetering is of dat we onze menselijkheid niet juist verliezen. Hoe dan ook, in mijn beleving is het een onomkeerbare ontwikkeling.

Mogelijkheden en consequenties

Stel je voor dat je zintuigen voor tenminste 200% kunnen ‘leveren’, wat levert dat dan op? Kan je dan angst ruiken, en wanneer iemand liegt, hormonen en feromonen (geen anticonceptie meer nodig?) en of iets bedorven is? Kan je dan zien in het donker en hebben we geen straatlantaarns meer nodig en kan je horen wat de mensen aan de andere kant van het kantoor bij de koffieautomaat zeggen en hoe klinkt muziek? Dit zijn nog maar een paar huis-, tuin- en keukenvoorbeelden. 

Het zou enorme consequenties hebben als je echt alles op detailniveau kan ruiken, zien, horen, proeven en voelen.

  • Allereerst vraagt dat natuurlijk om een veel betere kwaliteit, schoonheid en puurheid van de sensatie want anders hebben we er waarschijnlijk vooral last van. We verleggen daarmee onze lat zoals nooit tevoren.
  • Ten tweede zullen we toch ook vormen van filters moeten creëren om alle prikkels überhaupt aan te kunnen en/of naar wens te kunnen blokkeren. Je hersenen moeten dat allemaal maar verwerken en denk daarnaast aan de geluidsoverlast, lichtvervuiling en stank die je anders zult ervaren.
  • En last but not least: wie kunnen er straks profiteren van de versterkte zintuigen en wie niet? Wat doet dat met de onderlinge verhoudingen tussen mensen als er straks ook ‘super humans’ zijn? 

Als jij één van je zintuigen kon versterken welke zou dat dan zijn en wat zou je daarmee doen? 

neus-1

“Bob”, hyperrealistisch sculptuur van Margriet van Breevoort

Nabrander: super menselijke zintuigen

Er zijn al vormen van super humans. Leuk om te vermelden in deze context is: 

Synesthesia  
Mensen met synesthesie combineren bepaalde zintuiglijke ervaringen. Ze kunnen bijvoorbeeld geluiden proeven of woorden hebben een bepaalde smaak. Letters, cijfers of klanken kunnen elk een eigen kleur hebben. Zo zijn er meer voorbeelden te vinden. Er zijn tenminste 8 soorten synesthesie. 

Tetrachromacy 
Tetrachromacy is een vorm van ‘super kleurenzicht’ waarbij mensen 4 in plaats van 3 kegeltjes in hun ogen hebben waardoor ze ongeveer 10 miljoen verschillende kleuren kunnen onderscheiden. Onderzoek wijst uit dat mensen met super kleurenzicht altijd vrouwen zijn. 

 

Relativi-tijd…

Het is theetijd! En omdat ik nou eenmaal weinig tijd heb, dit keer geen verse thee maar een zakje van mijn favoriet ‘Pickwick Dutch’ met daarbij een leuke vraag. Als ik door de tijd kon reizen, naar welke tijd zou ik dan willen?

time travel

Tijdreizen is volgens een aantal wetenschappers echt mogelijk lees ik onder andere in de Volkskrant. Denken over tijd. Tik, tik, tik, tijd… het is nog niet zo’n eenvoudig begrip als je in eerste instantie denkt. Albert Einstein is het grootste deel van zijn leven bezig geweest met dit fenomeen. Hij toonde aan dat tijd relatief is en onder meer afhangt van de perceptie van de waarnemer.

Zijn relativiteitstheorie wordt heel helder uitgelegd door Robbert Dijkgraaf in een uitzending van DWDD University over Einstein. Zo wordt duidelijk dat er een relatie is tussen tijd, massa en beweging. De wetenschappelijke feiten die hij overigens presenteert over beweging zijn onvoorstelbaar. Zo wist ik niet dat de snelheid van het licht 300.000 km per seconde is. Dat betekent in 1 seconde 7,5 keer rond de aarde en in 8 minuten naar de zon. Wijzelf vliegen met 400 kilometer per seconde door het heelal! En daarnaast, wist je dat als je op de hoogste toren van de wereld staat de tijd voor jou langzamer gaat dan voor degenen op de grond.

Einstein introduceerde ook het begrip ruimte-tijd. Tijd en ruimte kunnen onder invloed van massa worden vervormd. Dat impliceert wel iets. Tijdreizen, kan het ooit echt? Hoe meer ik erover te weten probeer te komen hoe vaster ik loop in complexe abstracties zoals de snaar- en kwantumtheorie. Ik bedoel: “Via snaartheorie werd in de late jaren ’90 ontdekt dat er een precieze relatie bestaat tussen een zwaartekrachtstheorie in een negatief constant gekromde ruimte-tijd in vijf dimensies, en een generalisatie van de sterke kernkracht in vier dimensies. Oftewel: een consistente quantumtheorie zonder zwaartekracht in vier dimensies is in staat om een theorie met zwaartekracht te beschrijven in vijf dimensies, door gebruik te maken van een woordenboek dat de resultaten in de vierdimensionale theorie vertaalt naar de vijfdimensionale theorie.” (www.quantumuniverse.nl/wat-ruimte-wat-tijd). Zin twee verduidelijkt zin één gelukkig een beetje. En wat denk je bijvoorbeeld van de ‘double split experiment‘? Verbijsterend.

Psychologische benadering van tijd

De psychologische benadering van tijd gaat over de beleving van tijd en de invloed daarvan op menselijk gedrag. Het verrassende barmhartige Samaritaan-experiment demonstreert dit goed. In de huidige Westerse tijdgeest zien we een beweging om ons gedrag ten aanzien van tijd te veranderen. Op verschillende manieren proberen we onszelf te doordringen van de waarde van vertragen, reflectie, verstillen en verminderen. Wie heeft er nog niets meegekregen van mindfulness, De kracht van het nu (Eckhart Tolle), de invloed van yoga en meditatie en uitspraken als “the only time you actually live is now” om maar iets te noemen. Proberen we grip te krijgen op het duizelingwekkende heden? Een heden waarin logica, efficiëntie en snelheid hemelhoog toegejuicht wordt. We zijn hier nu eenmaal opgevoed met een sequentiële tijdsperceptie. In veel andere culturen, het grootste deel van de wereld eigenlijk, hechten mensen juist meer waarde aan ervaring dan aan tijd. Ze passen tijd aan aan hun behoeftes, niet andersom. Er ligt een sterkere focus op de relatie tussen mensen en effectiviteit van het bereiken van het doel dan op efficiëntie en deadlines. Een tussenvorm lijkt me persoonlijk ideaal.

Willen we soms sneller zijn dan het licht en reizen in de tijd op zoek naar onsterfelijkheid? Wat zou je eigenlijk doen als je oneindig zou leven en wat zou je doen – wie zou je willen zijn – als je weet dat je tijd eindig is? Als je weet dat je nog maar een jaar te leven hebt.. nog een maand.. nog een week? Sta er eens bij stil. Echt, doe het nu.

Steve Jobs

Naar welke tijd wil jij reizen?

Maar het is nu theetijd en de vraag is naar welke tijd ik zou willen reizen. Alhoewel alle andere opties erg aantrekkelijk zijn, als ik maar 1 keer kon reizen dan wil ik naar de toekomst natuurlijk! Om precies te zijn naar 2080. Ver genoeg om mijn nieuwsgierigheid te bevredigen in het (snelle) licht van de enorme vaart van de ontwikkelingen. Hopelijk net dichtbij genoeg om nog enigszins te kunnen bevatten. En last but zeker not least, nog kunnen praten met de kinderen van diegenen die ik lief heb…

Thee tijd (2)

“To swarm or not to swarm”, de intelligentie van zwermen…

Kijken naar een zwerm vogels dansend door de lucht betovert en bedwelmt me. De natuur beschikt toch over een ongelofelijk arsenaal overlevingsmethoden. Behalve de beschermende werking van de groep, zijn zwermen blijkbaar ook zeer effectieve probleemoplossers. Ze kunnen namelijk in hun gezamenlijkheid werken aan een  gemeenschappelijk doel waarbij eventueel verlies van individuele leden niet of nauwelijks effect heeft op het bereiken van dat doel. Een vorm van collectieve intelligentie. 

zwermvogels-909x500

Het aanschouwen en onderzoeken van zwermen vogels en insectenkolonies roept vragen op over hoe wij als mensen gebruik kunnen maken van deze groepsvoordelen. Wat als we robotjes maken die bijvoorbeeld net als termieten in staat zijn waanzinnige gebouwen te creëren? Grote groepen oftewel zwermen robotjes zouden op veel manieren mensen kunnen overtreffen. In deze opwindende TedX presentatie neemt Professor Radhika Nagpal (Harvard University) je een stukje mee in de wereld van onderzoek en ontwikkeling van ‘collective artificial intelligence’.

Robotjes of drones worden steeds kleiner, maar ook goedkoper om te maken. Het Micro-Air Vehicle Laboratory van de Universiteit van Delft ontwikkelt een zwerm ‘pocket drones’. Een individuele drone zo klein dat het in je hand past. De zwerm kan zwaar beschadigde gebouwen in vliegen om te worden onderzocht voor menselijke hulpverlening, en ze kunnen zich verspreiden in rampgebieden om te zoeken naar overlevenden.
Volgens onderzoekers van het Wyss Institute van Harvard, kunnen op de lange termijn kleine zwermende drones, ‘swarms’ genoemd, net zo’n onderdeel van onze omgeving zijn als insecten.  Binnen hun RoboBee-project ontwikkelen ze drones kleiner dan een paperclip. De gedachte is dat duizenden RoboBees kunnen worden gebruikt voor weermonitoring, bewaking of zelfs voor de bestuiving van gewassen.

RoboBee

De ontwikkeling van deze ‘swarms’ neemt letterlijk een vlucht. Op dit moment worden met name swarm-toepassingen onderzocht ten behoeve van militaire doeleinden, ruimteonderzoek en biotechnologie. De passie en energie die vrij komt bij het nadenken hierover heeft echter ook een schaduwzijde. Je kunt dit soort intelligentie ook gebruiken om kwaad mee aan te richten. In de fantastische Netflix Original serie Black mirror wordt aandacht besteed aan deze andere kant. De aflevering Hated in the Nation, seizoen 3 gaat overigens over robot bijen.

In hoeverre staan mensen eigenlijk af van het zijn van een zwerm? Wij kunnen als individu nog wel autonome keuzes maken toch? De manipulatie daarin lijkt een hoogtepunt of dieptepunt te bereiken. ‘Deap Manipulation’ versus Deap Learning. En kan je (straks) als mens of als robotje onderdeel uitmaken van meerdere zwermen? Ik vraag me af, zijn wij zo autonoom als wij denken of zitten wij in The Matrix en….. hoe erg is dat?

Nabrander: fantastisch digitaal vuurwerk

Intel promoot hun Shooting Star-zwermen als een alternatief voor vuurwerk. In februari 2018 werden in Pyeongchang, Zuid-Korea, de olympische spelen op spectaculaire wijze geopend met behulp van 1218 drones. De voorbereiding en de techniek die daarbij kwam kijken is indrukwekkend! Eerder dit jaar verzamelden 300 drones zich in een Amerikaanse vlag in de halftime show van Lady Gaga’s Super Bowl, die de nachtelijke hemel verlichtte. Ook in China vinden steeds meer groteske drone shows plaats. Het filmpje hieronder toont de viering van het 50-jarig bestaan van Intel met 2000 drones!!

De wet van Schoonheid…

De herfst is toch een prachtig jaargetijde. De mooie kleuren, het bijzondere licht, de geur van het bos en tamme kastanjes om te poffen. Ook als volwassene is het nog verleidelijk om dennenappels mee te slepen naar huis. Is dat nostalgie of heeft het met de vorm te maken? Als je je een klein beetje verdiept in de wereld van vormen en natuur dan loop je al snel aan tegen het fenomeen symmetrie en de ‘Rij van Fibonacci’.

dennenappel

Een dennenappel is een vorm van radiale symmetrie. Zijn beeld centreert zich rond een centraal punt en straalt rondom uit naar alle kanten. Er zijn veel meer vormen van symmetrie terug te vinden in de natuur ook in zeer complexe vormen zoals fractals. Dat zijn wonderlijke vormen waarin een structuur op elke schaal een kopie is van het geheel. Een Romanesco bloemkooltje is een mooi voorbeeld hiervan.

Het is wetenschappelijk aangetoond dat symmetrie niet weg te denken is uit onze definitie van schoonheid. Dat is vast heel herkenbaar. Ik raad je wat dat betreft aan om heel even te klikken op deze schitterende exhibitie: The hidden beauty of mathematics van het Museu do Amanhã (the Museum of Tomorrow, Rio de Janeiro, Brazilië).

museu_amanaha

Museo do Amanhã

Symmetrie speelt een belangrijke rol in hoe aantrekkelijk we iets of iemand vinden. Er is zelfs een wiskundige formule voor: de zogenaamde gulden snede of ‘Divina Proportia’, is ongeveer 0,618. Als iets een (lijn)verhouding heeft van 1 staat tot 1,618, wordt dat als mooi beschouwd. Dit (afgeronde) getal kun je aanduiden met de Griekse letter φ (phi). De Rij van Fibonacci vormt de wiskundige basis voor deze gulden snede.  Het is een reeks getallen opgebouwd uit de twee daaraan voorafgaande getallen bij elkaar opgeteld: 1 – 1 – 2 – 3 – 5 – 8 – 13 – 21 et cetera.

Deze getallen duiken onwaarschijnlijk vaak op in de natuur. De spiralen van de dennenappel in beide richtingen leveren bijvoorbeeld getallen op uit de Rij van Fibonacci. Het komt ook terug in ons menselijk DNA, in het heelal, in constructies, de kunst en zelfs in economische golfbewegingen  en sociologische aspecten van ons leven.

Dat deze getallenreeks van Fibonacci zoveel voorkomt, is dat toeval of niet? Uit onderzoek blijkt dat deze verhoudingen vaak de meest efficiënte manier is van rangschikken. De pitten van een zonnebloem zijn zo gerangschikt in het hart van de bloem dat het de meeste zaden kwijt kan. Voor levende organismen geldt, met de minste energie zo groot mogelijk worden en zo succesvol mogelijk voortplanten.

Symmetrie is dus waarschijnlijk het resultaat van goede gezonde genen. Onbewust voelen we ons daartoe het meest aangetrokken. Fascinerend. Hoe zou je deze meetkundige principes kunnen toepassen in je persoonlijke leven? En… levert dat dan gezondheid, de schoonheid en efficiency op waar je gelukkig(er) van wordt?

Nabrander

Voor de ‘die hard’ geïnteresseerden in dit onderwerp hierbij een filmpje over de relatie tussen de Elliott wave, Fractals en Fibonacci.

 

Ont-maskeren…

Ik merkte pas dat mijn lichaam erg gespannen was op het moment dat het zich een kort moment ontspande. Hoe komt het dat ik dat niet eerder opgemerkt heb? Ik doe mijn uiterste best om dat hele prettige gevoel terug te krijgen. Ik span me echt in om te ONTSPANNEN. Sporten, lezen, podcasts luisteren over ontspanning, Netflixen, wandelen in de natuur, Omdenken, een massage, naar de sauna…. voor niets gaat de zon op. En toch, het is alsof de spanning me altijd weer opwacht om me te ontmaskeren.

Deze must see animatie van Steve Cutts illustreert zijn beeld van onze huidige westerse samenleving. Het gaat over de panische zoektocht naar ‘happiness’, de marketing machine die daarop draait en de (systeem)effecten daarvan op mensen. Zie ook deze interessante analyse. Ik vraag me af, in hoeverre trap ik in dezelfde valkuilen en is dit soms de oorzaak van mijn gevoel?

ONT-SNELLEN?

De zoektocht en de rusteloosheid. De Noorse ontdekkingsreiziger Erling Kagge is van mening dat mensen van nature onrustig zijn: „‘Het heden is pijnlijk, in onze reactie daarop zijn we steeds op zoek naar nieuwe bezigheden die onze aandacht afleiden, weg van onszelf.” Erling zegt dat je niet kunt wachten tot het een keer rustig wordt en dat je in plaats daarvan je eigen stilte moet creëren. “Door de wereld buiten te sluiten keer je je rug niet naar de omgeving toe, het is juist het tegenovergestelde: je ziet de wereld scherper, je blijft meer op koers en waardeert het leven meer.” Erling wandelde in z’n eentje in vijftig dagen naar de Zuidpool zonder communicatiemiddelen. NRC schreef een mooi stuk over hem en zijn prachtige boek “Stilte”.

Kunstenaar Johannes Bellinkx heeft over vertragen nagedacht en een wandelperformance ontworpen: “Reverse” > vertragen door achteruit te lopen. De gedachte erachter is dat als je vooruit loopt je op een zichtbaar doel afgaat. Als je achteruit loopt verwijdert je blik zich. Je zoomt uit en ziet meer. Mensen die hadden meegelopen gaven aan dat niet alleen hun aandacht veranderde maar ook hun tijdsbeleving. Het voelde alsof ze er tijd bij kregen.

Ik las in een artikel dat we de afgelopen 10 jaar met z’n allen letterlijk zo’n 10% harder zijn gaan lopen. In de grote steden is dat percentage ongeveer 3x zo hoog.

ONT-MOETEN?

Ik moet even niets van mezelf. Geen nastreven, geen bewijzen, geen snelheid… þetta reddast(IJslandse uitdrukking).

In dat kader zat ik buiten op een bankje bij Doppio koffie te drinken, oortjes in met muziek. Een oude man kwam naast me zitten. Uit beleefdheid haalde ik de mini speakers uit mijn oren. Hij bestelde koffie met Sambucca. Door de Sambucca raakten we eigenlijk aan de praat. Hij vertelde me over zijn leven, hij was 83 jaar, zijn vrouw was vorig jaar overleden, ze hadden een tijd in Italië gewoond. Hij was sales director geweest voor een bedrijf dat complexe reactoren ontwikkelt en hij was de hele wereld over gereisd voor zijn werk. Ik was benieuwd naar wat hij nog meer te vertellen had en vond het jammer dat ik moest vertrekken. Dat vond hij een beetje gek.

Drie dagen later stapte ik uit de tram. Ik zag een oudere man een beetje zoekend om zich heen kijken en vroeg hem of ik hem kon helpen. Het bleek een Amerikaan uit Los Angeles te zijn, hij zocht het Mauritshuis. Ik heb hem naar de ingang van het museum gebracht en onderweg daar naartoe vertelde hij me over zijn leven. Hij benadrukte dat je kansen in het leven moet grijpen en niet bang moet zijn. Toen we bij de ingang van het museum waren aangekomen vroeg hij of ik met hem mee ging.

Woensdag zat ik in een strandtentje met een boek. Aan het tafeltje naast me kwam een leuke griet zitten met een hondje. Door haar hondje raakten we aan de praat. Ik vertelde haar over mezelf en zij vertelde me over haar leven, haar zoektocht en haar plannen.

Ik merk dat vertragen bij mij leidt tot spontane ontmoetingen die me een enorme vreugde en ontspanning geven. Hoe onbeduidend ze ook lijken. Monnik Gaur Gopal Das, zie filmpje hieronder, heeft misschien gelijk. In essentie gaat het om verbinding met andere mensen.

ONT-MASKEREN?

De voortdurende spanning die ik ervaar is mijn lichaam die zegt dat ‘dit’ het niet is voor mij. Dit is niet meer wie ik ben. Er zit geen persoonlijke groei meer in… ik ontdek dat ik behoefte heb aan vertragen om beter te kunnen verbinden met anderen en met mezelf.

Kan je vertragen als je onderdeel bent van het ‘systeem’ (zie filmpje Steve Cutts)? Kan je je onttrekken aan dit systeem als je tegelijkertijd niet wilt leven als een monnik? Joshua Fields Millburn en Ryan Nicodemus zweren bij een leven als minimalist zonder te leven als monnik. Er is een inspirerende documentaire over gemaakt. Het uitgangspunt van deze documentaire is een leven met minder: minder spullen, minder rommel, minder stress. Een leven met minder afleidingen. Dit geeft meer tijd. Er is best veel geschreven over het onderwerp. Zie ook: identify the essential, eliminate the rest of lees dit hartstikke leuke boek: Verlangen naar minder. De vraag is, is dit (een deel van) de oplossing?

Hier vind je de volledige documentaire op Netflix: Minimalisme: een documentaire over de belangrijke dingen

Interoperabiliteit en de Toren van Babel…

Dit is één van de meest beroemde schilderijen gemaakt door Pieter Bruegel (rond 1563). Het is zijn verbeelding van de Toren van Babel. Het verhaal van de Toren van Babel komt uit de Hebreeuwse bijbel en is een inspiratiebron voor veel kunstenaars. Nu nog komen er geweldige creaties uit voort zoals bijvoorbeeld het EU parlement en de aquarel helemaal onderaan deze blog.

toren-van-Babel-8074
Het mooie en ook wel spannende Bijbelse verhaal van de Toren van Babel vertelt over de nakomelingen van Noach die de toren hebben gebouwd om bij de hemel te komen. De kern van het verhaal is dat God zijn onvrede uit over de hoogmoed van het volk en hen bestraft door hun taal te verwarren. Dit zorgde ervoor dat de mensen elkaar niet meer begrepen en over de wereld verspreid raakten.

Dit doet me denken aan een fenomeen waarmee we ons in de huidige (technologische) wereld nogal druk bezig houden momenteel: interoperabiliteit. We zijn hard op weg om zoveel mogelijk systemen, machines, mensen, apparaten, spullen et cetera via internet aan elkaar te verbinden: “Internet of Things” genaamd. Het succesvol uitwisselen van informatie over deze verbindingen biedt ons namelijk ongelofelijk veel mogelijkheden, zoals bijvoorbeeld het creëren van slimme huizen en slimme steden (smart homes en smart cities).
Een belangrijke voorwaarde voor succes is dat in deze uitwisseling, de informatie op een juiste manier geïnterpreteerd wordt (semantische interoperabiliteit). En dat is zeer complex, zeker als het de landsgrenzen moet overstijgen. Het maken van afspraken over interpretatie en het ontwikkelen van algoritmes spelen een cruciale rol in het oplossen van dit soort vraagstukken. Een algoritme is een reeks opeenvolgende instructies, die je gebruikt om een probleem op te lossen.

Er komen meer en meer waanzinnige innovaties op de markt die ons verder helpen en waar ik reikhalzend naar uitkijk. En toch zet me dit te denken. Als straks alles gevangen is in data en algoritmes, wat doet dat dan met creativiteit van mensen? Hoeveel ruimte is er nog om af te wijken van de standaard, wat doet het met autonoom denken? We worden op dit moment al in zeer hoge mate gemanipuleerd. Dit filmpje van de NOS legt dat op een hele heldere manier uit. Het roept bij mij herinneringen op aan een volk genaamd ‘de Borg‘ uit de serie Star Trek. De Borg is een collectief van geassimileerde wezens. Ze handelen als eenheid zonder eigen wil gestuurd vanuit een soort centraal ‘brein’. Krijgt assimilatie er straks een nieuwe definitie bij?

Wetenschap en spiritualiteit kruipen steeds verder naar elkaar toe. Toch lijkt het er op dat hoe meer we proberen om elkaar en alles te begrijpen hoe verder we van elkaars unieke zelf af komen te staan.

Nabrander I

In mijn missie om nog meer over te weten te komen over deze bijbelse toren stuitte ik op een bijzondere website over spirituele filosofie. Op die website vond ik een blog vol geschiedkundige weetjes over de Toren van Babel en een spirituele benadering bij het verhaal dat ik je niet wil onthouden:

Spiritueel gezien bestaat er geen plaats voor een straf, want een straf is een opgelegde wil van een dominerende entiteit. Wie moet ons, gematerialiseerde licht energieën, straffen voor iets dat we doen in verbondenheid met het al? Zondigheid is een vrijheid van zijn, die is bedacht door een geest, die de mens wilde opsluiten in dualiteiten van goed en slecht. Mensen kunnen hun vrijheid niet verspelen als zij de hemel willen bereiken. De toren van Babel is een symbool van de vrijheid van menszijn. De mensheid streeft nog steeds naar hogere torens. Auteur: J.J.v.Verre. De hoogste toren ter wereld is momenteel overigens de Burj Khalifa: 828 meter hoog. In 2019 wordt de Jeddah Tower opgeleverd: 1000 meter hoog.

Dit is een toch op z’n minst interessant gedachtegoed of je nu wel of niet een religie aanhangt. Goed en kwaad en wie bepaalt dat? Hoe kijk je tegen dingen aan, wat is je referentiekader? Stel dat je alles wist, is er dan nog een oordeel?

Nabrander II

Salomon Kroonenberg heeft onderzoek gedaan naar het raadsel van de Toren van Babel (boek: De binnenplaats van Babel). “Hij kwam tot de ontdekking dat het Bijbelverhaal de werkelijkheid precies verkeerd om blijkt weer te geven: het bouwen van de toren heeft juist bíjgedragen aan het ontstaan van een gemeenschappelijke taal. Voor 1100 voor onze jaartelling kende Babylon meerdere talen, maar toen al die anderstaligen samen een toren gingen bouwen, gingen ze dezelfde taal spreken, een taal die eeuwen als gemeenschappelijke taal in Mesopotamië zou worden gesproken: het Aramees”. Auteur:

herman kuypers toren van babel
Over kijken naar de werkelijkheid gesproken, dit schitterende kunstwerk genaamd de Toren van Babel III is ontsproten uit de verbeeldingskracht van Herman Kuypers.

Van koffie naar vragen over liefde…

Mooi is dat toch zo’n figuurtje in het schuim van je koffie. Ik heb het even opgezocht, dat heet: latte art en er bestaan tal van workshops om zo’n kunstwerkje in melkschuim te leren maken. Vanmorgen was ik bij Doppio, ik keek naar het ‘latte art hartje’ en droomde weg over de liefde.

koffie.jpg

In hoeverre staan mensen eigenlijk nog weleens echt stil bij liefde die ze voelen vraag ik me af? Stel je voor dat je even alleen bent, je neemt een handvol tijd en brengt dat naar je hart, je brengt je aandacht naar een specifieke ander en voelt!
Ik realiseer me dat ik dat niet vaak doe in de alledaagse werkelijkheid van werken en andere verantwoordelijkheden, van informatie overbelasting, inspiratie en oververmoeidheid.

En, het is een tijd van ‘on demand en instant fulfillment’, wat betekent dat voor liefde en de voorwaardelijkheid daarin? In een buitengewoon interessant interview met psychotherapeut Esther Perel in Zomergasten (beschikbare podcast) spreekt ze onder meer over romantisch consumentisme. Ze zegt dat mensen nog altijd zoeken naar verbinding en commitment en tegelijkertijd het behouden van vrijheid en individualiteit. Vroeger zocht men niet naar deze fundamentele behoeftes in 1 relatie, ze waren altijd apart. Nu vragen we van 1 persoon wat we vroeger van een heel dorp of hele gemeenschap vroegen.

  • Vroeger huwde je en had seks voor de eerste keer. Vandaag begin je een vaste relatie en stop je met seks met anderen. Nu weet je dat je je soulmate gevonden hebt als je je tinder app verwijdert van je telefoon. Dit is het nieuwe ritueel van ‘commitment’.
  • Vroeger was monogamie 1 persoon voor het leven, nu is monogamie 1 persoon tegelijkertijd.
  • vroeger was je 18 en begon je leven met iemand. Nu ben je 28, 38, 48 en je wordt erkend door iemand vanwege je identiteit, de ontwikkeling die je hebt doorgemaakt.

Ik zie mensen hun best doen om gezien te worden en geliefd te zijn voor wie ze zijn en tegelijkertijd zie ik ze zoeken naar zichzelf in anderen. En dat is op zich niet raar natuurlijk. Afhankelijk van de persoon met wie je bent, wordt een ander deel van jezelf aangesproken. Ben je een ander. In de zoektocht naar liefde, zoek je dan eigenlijk de beste versie van jezelf?
En is het dan zo dat hoe meer je met verschillende mensen bent in je leven je een vollediger zelf bent? Stel dat je met alle mensen van de wereld zou kunnen zijn, misschien ben je dan tot volle wasdom gekomen. Food for thought.

Een oneindige zoektocht… maar als ik om me heen kijk en naar mezelf, dan lijkt het er op dat we onszelf vooral voorwaarden opleggen. Als ik puntje puntje puntje ben, dan zal ik geliefd zijn! Dan word ik misschien wel zo lief gehad als Hans Andreus zijn geliefde lief had.

Recept: men neme een handvol tijd, brengt dat naar het hart en voelt liefde voor zichzelf.

Voor een dag van morgen – Hans Andreus

Wanneer ik morgen doodga,
vertel dan aan de bomen
hoeveel ik van je hield.
Vertel het aan de wind,
die in de bomen klimt
of uit de takken valt,
hoeveel ik van je hield.
Vertel het aan een kind
dat jong genoeg is om het te begrijpen.
Vertel het aan een dier, misschien alleen door het aan te kijken.
Vertel het aan de huizen van steen,
vertel het aan de stad
hoe lief ik je had.

Maar zeg het aan geen mens,
ze zouden je niet geloven.
Ze zouden niet willen geloven dat
alleen maar een man
alleen maar een vrouw
dat een mens een mens zo liefhad
als ik jou.

Geraakt of over de top?
Deze interessante analyse van dit gedicht kan je misschien beïnvloeden.

Bioplastics van avocadopitten en bier bij-producten…

Twee voorbeelden van wereldverbeterende innovaties waar mijn hart oprecht sneller van gaat kloppen.

1. Eetbare six-pack ringen

Ze zijn gemaakt van tarwe en gerst rest-producten van het bierbrouwproces. Binnen een paar uur nadat een six-pack ring in zee terecht komt begint het materiaal af te breken en kan het veilig worden opgegeten door dieren. Dieren kunnen er dus ook niet in verstrikt raken. Bedenk dat er zo’n 100 miljoen ton aan plastic per jaar wordt geproduceerd waarvan 10 miljoen ton in zee belandt.

De eetbare six-pack ringen zijn ontwikkeld door Saltwater Brewery Florida USA, een kleine bierbrouwerij opgezet door vissers, surfers en mensen die van de zee houden. Ze hopen hiermee de ‘grote jongens’ te beïnvloeden en inspireren.

2. Afbreekbaar bestek van avocadopitten

Een Mexicaanse ondernemer (een chemisch technoloog) heeft een plastic hars ontwikkeld op basis van de wonderschone avocadopit. En dat is niet vreemd als je bedenkt dat Mexico het avocado-land bij uitstek is. Mexico exporteert hele avocado’s en bedrijven pureren de avocado’s tot guacamole, waarbij ze zo’n 300.000 ton avocadopitten per jaar weggooien. Deze eindigen vervolgens in een vuilverbrandingsoven waar ze broeikasgassen in de atmosfeer uitstoten. Van de hars maakt het bedrijf behalve bestek ook rietjes. Klanten nemen de hars inmiddels af om er andere wegwerpartikelen van te maken zoals borden en flessen.

avocado-pit-gezond-freshhh.jpg

Zo zijn er nog legio voorbeelden te vinden van ideeën die omgezet worden tot actie: blogs over inspirerende ondernemers.

Ik wil het ook

Als ik dit lees krijg ik een overweldigend gevoel van mee willen doen en goed willen doen voor de wereld, ook iets slims bedenken. Maar hoe? Kijkend naar deze twee briljante uitvindingen valt op dat schijnbaar afval, wat dus belastend is voor het milieu, feitelijk wordt verwaard. De restanten van het bierbrouwproces en de avocadopitten zijn nu een grondstof. Wat ook opvalt is dat de uitvindingen betrekking hebben op de directe omgeving van de ondernemers. Ze ‘hebben er iets mee’. Dit is misschien een mooie invalshoek voor mijn denkproces. Ter informatie: ik woon in een grote stad aan zee. Mijn eerste ideeën:

  • Koffieresidu hergebruiken?
    Ik ga frequent naar een lokale espressobar, vandaar de gedachte. Zoekend vervolgens op internet kom ik er zojuist achter dat er in Deventer een initiatief is ontplooid op dit gebied door een koffie onderneming.
  • Wijnkurken recyclen?
    Je raadt het al, ik drink graag wijn. En wat denk je? Een wijnbedrijf heeft dit ook al bedacht, dat die kurken weggooien gewoon zonde is! Overigens weet ik inmiddels wel veel meer van kurk. Wist je dat kurkeikenbossen een natuurlijke barrière vormen tegen bosbranden? Interessant verhaal.
  • Kunnen we dan iets met het zeezout in de lucht bijvoorbeeld?
    Als je je daarin ook maar een heel klein beetje verdiept kom je erachter dat zeezout in de lucht onderdeel is van fijnstof, dat vuiligheid zich aan het zout vastklampt en het zout een soort vehikel is voor het transport van het vuil door de lucht. Complexe materie.

Via het onderwerp fijnstof kom ik uiteindelijk terecht bij Daan Roosegaarde van wie ik enorm groot fan ben. Daan weet namelijk kunst, technologie en duurzaamheid te combineren tot iets wat in mijn ogen magie benadert! Hij is nu onder andere bezig met project Space Waste met als doel ruimtepuin te vangen en om te zetten naar duurzame producten. Zie hier een overzicht van en toelichting op zijn projecten en creaties.
Volgens Daan is een belangrijke levensles voor hem dat hij moest leren loslaten en niet alles zelf doen. Hij betrekt mensen bij zijn projecten die erg goed zijn in specifieke onderdelen. Beter dan hijzelf. Hij kan zich vervolgens richten op waar hij goed in is: het creatieve vermogen in anderen lospeuteren en onder druk zetten. Wellicht een open deur: ‘er iets mee hebben’ slaat blijkbaar niet alleen op je omgeving, iets wat je aanspreekt maar buiten jezelf ligt, maar ook op de talenten, vaardigheden en kennis die je zelf in je hebt.

Mijn conclusie is dat ik de combinatie zoek van ‘ervan houden’, ‘ergens goed in zijn’ en ‘iets dat de wereld nodig heeft’. Mijn IKIGAI! Ik heb het gevoel dat ik er dichterbij kom maar ben er nog niet helemaal uit.

ikigai-uitleg

Nobelprijs voor wetenschappelijk onderzoek dat je aan het lachen maakt en dan aan het denken zet…

Op 14 september vond een prijsuitreiking plaats voor wetenschappelijk onderzoek dat belachelijk is of in eerste instantie lijkt te zijn. Dat is boeiend.
Hoeveel onderzoek doen we eigenlijk per jaar? De feitelijke cijfers kan ik niet zo snel vinden maar het aantal dat we daadwerkelijk publiceren overstijgt wereldwijd de 2,5 miljoen per jaar las ik. Daar zitten vast wel gekke dingen tussen.

Nu blijkt er een club mensen te zijn die dit type gekke onderzoeken – wat ze zelf ‘improbable research’ noemen – verzamelt. Ze geven een magazine uit, delen nobelprijzen uit en leveren intrigerende sprekers voor bijzondere evenementen. Hun doel is mensen aan het lachen te maken en vervolgens aan het denken te zetten. Om mensen aan te sporen nieuwsgierig te zijn en zich af te vragen: hoe bepaal je wat belangrijk is en wat niet, en wat is echt en wat niet?

Een greep uit de winnende onderzoeken van het afgelopen jaar (vrij vertaald):

  • In hoeverre ritten in de achtbaan helpen om van je nierstenen af te komen.
  • En kunnen wijn experts ruiken dat er een enkele vlieg in een glas wijn zit?
  • Wat de effectiviteit is voor werknemers om Voodoo-poppen te gebruiken om wraak te nemen op beledigende bazen.
  • Hoe contact met een levende krokodil de bereidheid van een persoon om te gokken beïnvloedt.
  • De ontdekking dat als je jeuk hebt aan de linkerkant van je lichaam, je het kunt verlichten door in een spiegel te kijken en aan de rechterkant van je lichaam te krabben (en omgekeerd).

Iemand heeft in aanvang goed nagedacht over de onderzoeksvraag. En wie heeft het onderzoek gefinancierd? Dat is al interessant. Er moet dus een verwachting zijn over wat de uitkomst van het onderzoek oplevert.
Krokodillen en gokken bijvoorbeeld, is dit een opdracht vanuit de gokindustrie in Australië? Als de uitkomst een positieve relatie oplevert gaan ze dan dik investeren in krokodillenfarms of gaat het over het nemen van risico’s in het algemeen (met een gevaarlijk dier in aanraking komen) wat dat doet met je hersenen? Ben je dan eerder geneigd om te gokken? En, wat gebeurt er met de uitkomst als je de krokodil in dit onderzoek vervangt door een leeuw of juist door een konijntje? Hoe wordt de uitkomst toepasbaar gemaakt? Hoe zou je vervolgens risicovolle belevingen kunnen elimineren of juist stimuleren in een geïsoleerde situatie? Het roept enorm veel vragen op voor vervolgonderzoek.

Het fascineert me dat iets wat dus in eerste instantie belachelijk lijkt uiteindelijk misschien kan leiden tot het oplossen of voorkomen van allerlei problemen zoals bijvoorbeeld gokverslaving (of willen we juist mensen stimuleren om eens wat vaker een algemeen gokje te wagen in het leven?).