Relativi-tijd…

Het is theetijd! En omdat ik nou eenmaal weinig tijd heb, dit keer geen verse thee maar een zakje van mijn favoriet ‘Pickwick Dutch’ met daarbij een leuke vraag. Als ik door de tijd kon reizen, naar welke tijd zou ik dan willen?

time travel

Tijdreizen is volgens een aantal wetenschappers echt mogelijk lees ik onder andere in de Volkskrant. Denken over tijd. Tik, tik, tik, tijd… het is nog niet zo’n eenvoudig begrip als je in eerste instantie denkt. Albert Einstein is het grootste deel van zijn leven bezig geweest met dit fenomeen. Hij toonde aan dat tijd relatief is en onder meer afhangt van de perceptie van de waarnemer.

Zijn relativiteitstheorie wordt heel helder uitgelegd door Robbert Dijkgraaf in een uitzending van DWDD University over Einstein. Zo wordt duidelijk dat er een relatie is tussen tijd, massa en beweging. De wetenschappelijke feiten die hij overigens presenteert over beweging zijn onvoorstelbaar. Zo wist ik niet dat de snelheid van het licht 300.000 km per seconde is. Dat betekent in 1 seconde 7,5 keer rond de aarde en in 8 minuten naar de zon. Wijzelf vliegen met 400 kilometer per seconde door het heelal! En daarnaast, wist je dat als je op de hoogste toren van de wereld staat de tijd voor jou langzamer gaat dan voor degenen op de grond.

Einstein introduceerde ook het begrip ruimte-tijd. Tijd en ruimte kunnen onder invloed van massa worden vervormd. Dat impliceert wel iets. Tijdreizen, kan het ooit echt? Hoe meer ik erover te weten probeer te komen hoe vaster ik loop in complexe abstracties zoals de snaar- en kwantumtheorie. Ik bedoel: “Via snaartheorie werd in de late jaren ’90 ontdekt dat er een precieze relatie bestaat tussen een zwaartekrachtstheorie in een negatief constant gekromde ruimte-tijd in vijf dimensies, en een generalisatie van de sterke kernkracht in vier dimensies. Oftewel: een consistente quantumtheorie zonder zwaartekracht in vier dimensies is in staat om een theorie met zwaartekracht te beschrijven in vijf dimensies, door gebruik te maken van een woordenboek dat de resultaten in de vierdimensionale theorie vertaalt naar de vijfdimensionale theorie.” (www.quantumuniverse.nl/wat-ruimte-wat-tijd). Zin twee verduidelijkt zin één gelukkig een beetje. En wat denk je bijvoorbeeld van de ‘double split experiment‘? Verbijsterend.

Psychologische benadering van tijd

De psychologische benadering van tijd gaat over de beleving van tijd en de invloed daarvan op menselijk gedrag. Het verrassende barmhartige Samaritaan-experiment demonstreert dit goed. In de huidige Westerse tijdgeest zien we een beweging om ons gedrag ten aanzien van tijd te veranderen. Op verschillende manieren proberen we onszelf te doordringen van de waarde van vertragen, reflectie, verstillen en verminderen. Wie heeft er nog niets meegekregen van mindfulness, De kracht van het nu (Eckhart Tolle), de invloed van yoga en meditatie en uitspraken als “the only time you actually live is now” om maar iets te noemen. Proberen we grip te krijgen op het duizelingwekkende heden? Een heden waarin logica, efficiëntie en snelheid hemelhoog toegejuicht wordt. We zijn hier nu eenmaal opgevoed met een sequentiële tijdsperceptie. In veel andere culturen, het grootste deel van de wereld eigenlijk, hechten mensen juist meer waarde aan ervaring dan aan tijd. Ze passen tijd aan aan hun behoeftes, niet andersom. Er ligt een sterkere focus op de relatie tussen mensen en effectiviteit van het bereiken van het doel dan op efficiëntie en deadlines. Een tussenvorm lijkt me persoonlijk ideaal.

Willen we soms sneller zijn dan het licht en reizen in de tijd op zoek naar onsterfelijkheid? Wat zou je eigenlijk doen als je oneindig zou leven en wat zou je doen – wie zou je willen zijn – als je weet dat je tijd eindig is? Als je weet dat je nog maar een jaar te leven hebt.. nog een maand.. nog een week? Sta er eens bij stil. Echt, doe het nu.

Steve Jobs

Naar welke tijd wil jij reizen?

Maar het is nu theetijd en de vraag is naar welke tijd ik zou willen reizen. Alhoewel alle andere opties erg aantrekkelijk zijn, als ik maar 1 keer kon reizen dan wil ik naar de toekomst natuurlijk! Om precies te zijn naar 2080. Ver genoeg om mijn nieuwsgierigheid te bevredigen in het (snelle) licht van de enorme vaart van de ontwikkelingen. Hopelijk net dichtbij genoeg om nog enigszins te kunnen bevatten. En last but zeker not least, nog kunnen praten met de kinderen van diegenen die ik lief heb…

Thee tijd (2)

Ont-maskeren…

Ik merkte pas dat mijn lichaam erg gespannen was op het moment dat het zich een kort moment ontspande. Hoe komt het dat ik dat niet eerder opgemerkt heb? Ik doe mijn uiterste best om dat hele prettige gevoel terug te krijgen. Ik span me echt in om te ONTSPANNEN. Sporten, lezen, podcasts luisteren over ontspanning, Netflixen, wandelen in de natuur, Omdenken, een massage, naar de sauna…. voor niets gaat de zon op. En toch, het is alsof de spanning me altijd weer opwacht om me te ontmaskeren.

Deze must see animatie van Steve Cutts illustreert zijn beeld van onze huidige westerse samenleving. Het gaat over de panische zoektocht naar ‘happiness’, de marketing machine die daarop draait en de (systeem)effecten daarvan op mensen. Zie ook deze interessante analyse. Ik vraag me af, in hoeverre trap ik in dezelfde valkuilen en is dit soms de oorzaak van mijn gevoel?

ONT-SNELLEN?

De zoektocht en de rusteloosheid. De Noorse ontdekkingsreiziger Erling Kagge is van mening dat mensen van nature onrustig zijn: „‘Het heden is pijnlijk, in onze reactie daarop zijn we steeds op zoek naar nieuwe bezigheden die onze aandacht afleiden, weg van onszelf.” Erling zegt dat je niet kunt wachten tot het een keer rustig wordt en dat je in plaats daarvan je eigen stilte moet creëren. “Door de wereld buiten te sluiten keer je je rug niet naar de omgeving toe, het is juist het tegenovergestelde: je ziet de wereld scherper, je blijft meer op koers en waardeert het leven meer.” Erling wandelde in z’n eentje in vijftig dagen naar de Zuidpool zonder communicatiemiddelen. NRC schreef een mooi stuk over hem en zijn prachtige boek “Stilte”.

Kunstenaar Johannes Bellinkx heeft over vertragen nagedacht en een wandelperformance ontworpen: “Reverse” > vertragen door achteruit te lopen. De gedachte erachter is dat als je vooruit loopt je op een zichtbaar doel afgaat. Als je achteruit loopt verwijdert je blik zich. Je zoomt uit en ziet meer. Mensen die hadden meegelopen gaven aan dat niet alleen hun aandacht veranderde maar ook hun tijdsbeleving. Het voelde alsof ze er tijd bij kregen.

Ik las in een artikel dat we de afgelopen 10 jaar met z’n allen letterlijk zo’n 10% harder zijn gaan lopen. In de grote steden is dat percentage ongeveer 3x zo hoog.

ONT-MOETEN?

Ik moet even niets van mezelf. Geen nastreven, geen bewijzen, geen snelheid… þetta reddast(IJslandse uitdrukking).

In dat kader zat ik buiten op een bankje bij Doppio koffie te drinken, oortjes in met muziek. Een oude man kwam naast me zitten. Uit beleefdheid haalde ik de mini speakers uit mijn oren. Hij bestelde koffie met Sambucca. Door de Sambucca raakten we eigenlijk aan de praat. Hij vertelde me over zijn leven, hij was 83 jaar, zijn vrouw was vorig jaar overleden, ze hadden een tijd in Italië gewoond. Hij was sales director geweest voor een bedrijf dat complexe reactoren ontwikkelt en hij was de hele wereld over gereisd voor zijn werk. Ik was benieuwd naar wat hij nog meer te vertellen had en vond het jammer dat ik moest vertrekken. Dat vond hij een beetje gek.

Drie dagen later stapte ik uit de tram. Ik zag een oudere man een beetje zoekend om zich heen kijken en vroeg hem of ik hem kon helpen. Het bleek een Amerikaan uit Los Angeles te zijn, hij zocht het Mauritshuis. Ik heb hem naar de ingang van het museum gebracht en onderweg daar naartoe vertelde hij me over zijn leven. Hij benadrukte dat je kansen in het leven moet grijpen en niet bang moet zijn. Toen we bij de ingang van het museum waren aangekomen vroeg hij of ik met hem mee ging.

Woensdag zat ik in een strandtentje met een boek. Aan het tafeltje naast me kwam een leuke griet zitten met een hondje. Door haar hondje raakten we aan de praat. Ik vertelde haar over mezelf en zij vertelde me over haar leven, haar zoektocht en haar plannen.

Ik merk dat vertragen bij mij leidt tot spontane ontmoetingen die me een enorme vreugde en ontspanning geven. Hoe onbeduidend ze ook lijken. Monnik Gaur Gopal Das, zie filmpje hieronder, heeft misschien gelijk. In essentie gaat het om verbinding met andere mensen.

ONT-MASKEREN?

De voortdurende spanning die ik ervaar is mijn lichaam die zegt dat ‘dit’ het niet is voor mij. Dit is niet meer wie ik ben. Er zit geen persoonlijke groei meer in… ik ontdek dat ik behoefte heb aan vertragen om beter te kunnen verbinden met anderen en met mezelf.

Kan je vertragen als je onderdeel bent van het ‘systeem’ (zie filmpje Steve Cutts)? Kan je je onttrekken aan dit systeem als je tegelijkertijd niet wilt leven als een monnik? Joshua Fields Millburn en Ryan Nicodemus zweren bij een leven als minimalist zonder te leven als monnik. Er is een inspirerende documentaire over gemaakt. Het uitgangspunt van deze documentaire is een leven met minder: minder spullen, minder rommel, minder stress. Een leven met minder afleidingen. Dit geeft meer tijd. Er is best veel geschreven over het onderwerp. Zie ook: identify the essential, eliminate the rest of lees dit hartstikke leuke boek: Verlangen naar minder. De vraag is, is dit (een deel van) de oplossing?

Hier vind je de volledige documentaire op Netflix: Minimalisme: een documentaire over de belangrijke dingen